Od badań do technologii kosmicznych – wkład Instytutu Astronomicznego UWr w starania o Centrum ESA
Starania Dolnego Śląska o lokalizację Centrum Technologicznego Europejskiej Agencji Kosmicznej znajdują solidne oparcie w kompetencjach naukowych rozwijanych na Uniwersytecie Wrocławskim. Szczególną rolę odgrywają tu osiągnięcia proacowników Instytutu Astronomicznego UWr, którzy od lat realizują zaawansowane projekty we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną.
Jednym z kluczowych przedsięwzięć jest budowa i uruchomienie radioteleskopu do patrolowych obserwacji Słońca w pasmach 10,7 cm i 30 cm w Obserwatorium Astronomicznym UWr w Białkowie. Projekt ten ma fundamentalne znaczenie dla uniezależnienia Unii Europejskiej od zewnętrznych dostawców danych niezbędnych do analizy i prognozowania zjawisk pogody kosmicznej oraz dla rozwoju infrastruktury programu European Space Situational Awareness. Inicjatorem i liderem projektu po stronie UWr jest prof. dr hab. Paweł Rudawy.
Prof. Rudawy uczestniczy również w projektowaniu i przygotowaniu kamery ASPIICS dla satelitarnego koronografu realizowanego w ramach eksperymentu PROBA-3. Misja ta służy testowaniu technologii automatycznego formowania precyzyjnych konstelacji satelitów z dokładnością submilimetrową – rozwiązań o kluczowym znaczeniu dla przyszłych systemów kosmicznych.
Uzupełnieniem tych działań jest rozwój infrastruktury badawczej Instytutu. Od marca 2025 roku Instytut Astronomiczny UWr dysponuje pierwszym w swojej historii teleskopem sterowanym zdalnie – zaawansowanym systemem obserwacyjnym opartym na teleskopie Ritchey–Chrétien o średnicy 12,5 cala. Instrument ten znacząco wzmacnia potencjał badawczy i dydaktyczny jednostki, umożliwiając realizację nowoczesnych projektów obserwacyjnych i szkolenie kadr dla sektora kosmicznego.
Te zrealizowane i trwające przedsięwzięcia pokazują, że na Dolnym Śląsku istnieje nie tylko zaplecze akademickie, ale również praktyczne doświadczenie w pracy z technologiami kosmicznymi najwyższej klasy, co czyni nasz region wiarygodnym kandydatem do goszczenia Centrum Technologicznego Europejskiej Agencji Kosmicznej.
